Ciekawostki

Poradnik Dietetyka - Wielkanocna Uczta a Wiosenna zdrowa dieta

09 11 2012
Poradnik Dietetyka - Wielkanocna Uczta a Wiosenna zdrowa dieta

Przygotowania do Świąt Wielkanocnych będą bardzo przyjemne i radosne, jeśli zaprosimy do ich zaplanowania i zorganizowania całą rodzinę. Wspólne zdobienie pisanek, przygotowywanie świątecznych koszyczków, wyrabianie ciasta drożdżowego, pieczenie mięs, krojenie warzyw niezbędnych do przygotowania kolorowych sałatek to najwspanialszy czas na rozmowy, dzielenie się radościami, sukcesami, opowieściami dziadka.

I … śmiech, którego często brakuje nam w zwykłej codzienności. A Wielkanoc to czas szczególny.  Kiedyś do tych niezwykłych  świąt przygotowywano się z ogromną starannością  i z bardzo dużym wyprzedzeniem. Już w okresie wielkiego postu nastawiano zakwas na biały barszcz, przygotowywano ciasta, które jeśli dotrwały do Wielkiej Nocy gwarantowały szczęście i zdrowie gospodarzom, wędzono aromatyczne kiełbasy i szynki.  Dzisiaj, nowoczesne i bardzo zabiegane gospodynie mają mniej czasu na takie kulinarne rytuały, co nie oznacza jednak, że  Wielkanoc XXI wieku ma być mniej tradycyjna i uroczysta.  Barszcz biały, babka drożdżowa, chrzan, kolorowe sałatki a przede wszystkim jajka – to najważniejsze i najsmaczniejsze wielkanocne przysmaki, nie może więc ich zabraknąć na naszym świątecznym stole. Od najdawniejszych czasów  jajko uważano za symbol życia, płodności, miłości i siły, wierzono w jego życiodajne i oczyszczające właściwości. A w codziennej zdrowej diecie jajko uważane jest za jeden z najwartościowszych  produktów żywnościowych, zawiera bowiem wszystkie niezbędne składniki odżywcze.  Przez dietetyków jajko uznawane jest, jako pokarmowy cud i skarbiec, a pod skorupką znajdziemy właściwie wszystko co zdrowe – wzorcowe, wysokowartościowe, łatwo przyswajalne białko, bogactwo minerałów, witamin i tłuszczów i pamiętajmy o tym nie tylko przy Wielkanocy.  Cenne skarby ukryte w jajku działające prozdrowotnie to moc żelaza, cynku, fosforu, selenu, wapnia, magnezu, chlorku, siarki, a także witamin z grupy  B, A, D, E, beta-karotenu, a w żółtku znajduje się luteina zbawienna dla prawidłowego funkcjonowania narządu wzroku oraz lecytyna regulująca pracę mózgu, układu pokarmowego, wzmacniająca mięśnie szkieletowe, poprawiająca pamięć,  zdolność koncentracji, a także ułatwiająca trawienie tłuszczów. Dwa duże jajka dostarczają nam jedynie 150kcal i pokrywają  100% dziennego zapotrzebowania na niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu aminokwasy oraz niektóre niezbędne  minerały i witaminy, szczególnie witaminę B12, której obecność  konieczna  jest w procesach krwiotwórczych, ale bierze ona również udział w przemianach węglowodanów, białek i tłuszczy, umożliwia również syntezę kwasów nukleinowych w komórkach, przede wszystkim szpiku kostnego, wpływa na funkcjonowanie układu nerwowego, zapewnia dobry nastrój, równowagę psychiczną, pomaga w procesie uczenia się, koncentracji, wpływa także na układ kostny, a w przypadku niedoborów żywieniowych pobudza apetyt.

Natomiast obecna w jajkach witamina E działa odmładzająco i odżywczo na skórę, przeciwdziała jej starzeniu i rogowaceniu, zapobiega chorobom oczu, wzmacnia ściany naczyń krwionośnych, przeciwdziała chorobom serca i miażdżycy. Zaś obecna w jajkach witamina A pełni istotne funkcje w odbieraniu bodźców wzrokowych w siatkówce oka, odpowiada za integralność błon komórkowych, utrzymuje prawidłową  kondycję  włosów, skóry i paznokci, kontroluje właściwy wzrost  kości i zębów przez regulację aktywności komórek tkanki kostnej. Zawartość wielonienasyconych kwasów tłuszczowych w jajku poprawia pamięć i koncentrację, zapobiega chorobom układu nerwowego oraz zwiększa odporność naszego organizmu. Jajko jest też jedynym produktem spożywczym zawierającym wszystkie aminokwasy egzogenne, których organizm człowieka nie jest w stanie samodzielnie wytworzyć, a ponieważ są niezbędne, musi je otrzymywać z pożywieniem.

Na wielkanocnym stole pojawią się zatem jajka przygotowane na różne  sposoby: faszerowane, zapiekane, w galarecie, z warzywami, w rozmaitych sosach, od chrzanowego, łososiowego, jogurtowego, żurawinowego włącznie. Obok kolorowych pisanek i kraszanek pojawią się pieczone mięsa, rolady, zrazy, a także wędliny, które według dawnych wierzeń symbolizują dostatek, obfitość i zdrowie. Zatem serwujemy je jako przekąski w galarecie lub z warzywami i pieczenie na zimno, a także jako dania obiadowe w postaci wyśmienitych rumianych mięsiw – rolad, mięs nadziewanych warzywami, owocami, czy w złocistym cieście, kurczaków faszerowanych,  indyków zapiekanych, wędzonych szynek. A jako niezbędny aromatyczny dodatek do mięs serwujemy chrzan, ćwikła, świeże zioła, nowalijki i kolorowe sałatki. Chrzan uznawany jest za źródło wielu cennych składników zajmujących priorytetowe miejsce w prawidłowym funkcjonowaniu naszego organizmu, takich jak: potas, wapń, żelazo, sód, magnez, fitoncydy, witaminy – C, B, E, flawonoidy, enzymy i aminokwasy. Świeże liście i korzenie chrzanu wykazują działanie bakterio-, wiruso-, grzybo- i pierwotniakobójcze. Ponad to dodatek chrzanu do posiłków pobudza wydzielanie soków trawiennych, wzmaga przemianę materii, usprawnia pracę wątroby i nerek, dlatego właśnie należy o nim pamiętać nie tylko przy wielkanocnym stole. Najbardziej cenny i wartościowy jest chrzan przygotowany przez nas samych, bez octu i innych sztucznych składników, utarty na tarce z dodatkiem soku z cytryny, jogurtu, szczypty cukru, pieprzu i czubrycy zielonej łagodnej. Świąteczny posiłek wieńczą smakowite puszyste drożdżowe i piaskowe baby, delikatne serniki, słodkie lukrowane mazurki, pełne bakalii lub w marcepanie, a przysmaki takie są nieodzownym elementem świąt i nie da się ich zastąpić dietetycznym specyfikiem, gdyż goszczą na naszych stołach tylko raz w roku. Ze względu na to, że dostarczają dużej ilości kilokalorii należy spożywać je z umiarem, gdyż spożycie potraw tłustych lub bardzo słodkich i do tego w dużej ilości powoduje przeciążenie przewodu pokarmowego i żołądka, wydłuża czas zalegania treści pokarmowych w jelitach, prowadzi do zaparć i dyskomfortu okolic żołądka i wątroby. Biorąc pod uwagę możliwość wystąpienia przeciążenia organizmu po uroczystych posiłkach, proponuję wprowadzenie dietetycznej korekty w przygotowaniu wybranych potraw wielkanocnych, a zatem staramy się ograniczyć ilość dodawanych cukrów do potraw i wypieków, a nawet soków i kompotów lub staramy się zastąpić tradycyjny cukier cukrem trzcinowym, a najlepiej brzozowym. Ważne jest również ograniczenie ilości tłuszczy, majonezu, czy zamiany pełnej śmietany na jogurt naturalny, eliminowanie zasmażek, ciężkich sosów, tłustych kiełbas, na rzecz białej chudej kiełbasy podawanej w małych porcjach do białego barszczu lub żuru. Do dań ciężkostrawnych należy podawać zmielony kminek, aby wspomóc pracę układu pokarmowego po całodziennym biesiadowaniu. Tego typu zmiany z pewnością pozytywnie wpłyną na nasze samopoczucie, a przy okazji uchronią nas przed niekontrolowanym wzrostem masy ciała.  I pamiętajmy, po uroczystym obiedzie  o wspólnym rodzinnym spacerze, wyjściu do parku, na plażę do lasu… bowiem zwiększona aktywność fizyczna wywiera wielostronny, korzystny wpływ również na nasze samopoczucie, relaksuje, dotlenia, a przede wszystkim usprawnia czynności niektórych narządów i układów, przyspiesza przemiany metaboliczne, usprawnia perystaltykę jelit, a także ułatwia utrzymanie bilansu energetycznego organizmu w stanie równowagi i modyfikuje wewnątrzustrojową dystrybucję składników spożywanego pokarmu.

Wielkanoc to wiosna, więc naszą codzienną dietę wzbogacamy w pełne witamin sałatki, kolorowe, z nowalijkami, owocami, kiełkami, awokado, cykorią, rukolą.

Kolorowe sałatki na wiosenno-wielkanocnym stole:

Brokuły z fetą i migdałami:
duży brokuł, 80g fety light (żółte opakowanie), 50g migdałów,  3 łyżeczki płatków migdałowych, 2 łyżeczki oliwy z oliwek, czubryca zielona, sok z cytryny – 2 łyżeczki.
Przygotowanie: migdały sparzyć, schłodzić, obrać ze skórek, uprażyć na złoto na suchej patelni razem z płatkami migdałowymi. Brokuł podzielić na różyczki, sparzyć.  Fetę pokroić w kostkę, brokuł rozłożyć na półmisku, ułożyć na nim kawałki fety, prażone migdały, skropić oliwą i sokiem z cytryny, posypać płatkami migdałowymi.

Sałatka z pomidorów:
3 pomidory, 50 g świeżego imbiru, 1 cebula, sok z 1 cytryny, ½  łyżeczki soli, 
3 łyżeczki oliwy z oliwek, świeże zioła do smaku. Obrany imbir pokroić w cienkie paseczki. Dodać cienko pokrojoną cebulę, sok cytrynowy i sól. Dobrze wymieszać. Pomidory pokroić w plastry, dodać cebulę z imbirem, oliwę, wymieszać. Podawać dobrze schłodzone, prosto z lodówki, do pikantnych dań.
Sałatka pomarańczowa
2 pomarańcze, 15 czarnych oliwek, 3 ząbki czosnku, sól, czarny pieprz, papryka mielona słodka, 1/3  łyżeczki cynamonu, 1/3  łyżeczki kolendry mielonej, 1 zielona cytryna, 3 łyżeczki oliwy z oliwek, natka pietruszki. Pomarańcze umyć w cieplej wodzie, osuszyć, obrać ze skorki tak, by odciąć również białą błonkę pokrywająca cząstki. Wyciąć nożem cząstki spomiędzy białych błonek i włożyć do salaterki. Ząbki czosnku dokładnie posiekać i dodać do pomarańczy. Dodać sól, pieprz, cynamon, mieloną paprykę i kolender oraz oliwę. Delikatnie wymieszać. Wycisnąć sok z cytryn i skropić nim pomarańcze, dodać oliwki i wymieszać całość. Wstawić do lodówki na 1 godz. Podawać ochłodzona. Przybrać gałązkami natki pietruszki.

Sałatka  z kiełkami:
Tacka (120 g) różnych kiełków, 4 łyżki kukurydzy i 4 łyżki czerwonej fasoli w zalewie, 1 nieduży ogórek sałatkowy, 2 plastry sera żółtego, ¼  główki kapusty pekińskiej. Sos winegret. Ser i ogórek pokroić w kostkę (kawałek ogórka zostawić do dekoracji). Kukurydzę i fasolę osączyć z zalewy. Kapustę cienko posiekać. Wszystkie składniki wymieszać w misce, polać sosem, odstawić na ok. 1 godzinę. Udekorować cząstkami zielonego ogórka.
Sałatka z czerwonej kapusty:
¼ główki czerwonej kapusty, ½  cebuli, 2  winne jabłka, pietruszka nać, 10 orzechów włoskich, sól, ocet balsamiczny 1/3 łyżki , oliwa 2 łyżeczki, sok z cytryny 2 łyżeczki, cukier trzcinowy – 1 łyżeczka. Kapustę poszatkować bardzo drobno, wygnieść z solą, sokiem z cytryny, dodać posiekaną cebulę, jabłka utarte na grubej tarce. Wymieszać kapustę z jabłkami i cebulą, doprawić oliwą, octem, solą i cukrem. Dodać posiekane orzechy włoskie i natkę.
Ślimaczki z porami:
600g filetów z mintaja, ½ szklanki białego wytrawnego wina,  duży por, 2 łyżki oliwy, łyżeczka masła,  kilka ziaren czerwonego pieprzu, sól, biały pieprz.
Przygotowanie: por oczyścić, usunąć część białą. Zieloną część rozkroić wzdłuż na pół, włożyć do osolonego wrzątku, obgotować (5 minut). Płaty mintaja umyć, na liściach pora położyć wzdłuż po kawałku ryby, zwinąć ruloniki. Na patelni rozgrzać oliwę, dodać masełko, włożyć ślimaczki, podsmażyć przez 5 minut. Czerwony pieprz utłuc, posypać nim ruloniki. Dodać wino, poddusić 10-15 minut na małym ogniu. Podawać na gorąco. Porcja to około 130kcal.
Sałatka kalifornijska:
1 duże czerwone jabłko, 2 pomarańcze bez pestek, 15 kulek białych winogron bez pestek, 15 kulek czarnych winogron bez pestek, 100 g białej kapusty, 2 łyżki prażonych ziaren słonecznikowych, 2 łyżki szczypiorku. Sos:
2 łyżki soku cytrynowego, 1 łyżka oliwy, sól, pieprz. Wszystkie owoce, kapustę i szczypiorek umyć, osączyć z wody. Nie obrane jabłko pokroić na ćwiartki, następnie na plasterki grubości 2-3 mm i zaraz skropić je sokiem cytrynowym, by nie ściemniało. Pomarańcze obrać, podzielić na cząstki. Winogrona oderwać od gałązek. Kapustę posiekać na paseczki grubości 1mm. Szczypiorek drobno pokroić. Przygotować sos. Rozetrzeć sól i pieprz z sokiem cytrynowym. Dodać oliwę, wymieszać. W dużej misce wymieszać dokładnie sos z owocami, kapustą i szczypiorkiem. Przed podaniem przełożyć do salaterki i posypać prażonymi ziarnami słonecznika.

 
powrót

Przyjęcia komunijne

U Pellowskiego zorganizujesz udane przyjęcie komunijne. Do Państwa dyspozycji oddajemy elegancji lokal na ul. Rajskiej w Gdańsku. Skontaktuj się z nami

Słodki upominek

Nie masz pomysłu na prezent dla bliskiej Ci osoby?
Zamów Słodki Upominek

Gdzie kupić?

Nasza główna siedziba mieści się przy ul. Podwale Staromiejskie 82 w Gdańsku.
Czytaj więcej